Proactieve zorgplanning in de langdurige zorg

– Medische zorg en behandeling

Kwetsbare cliënten met een complexe zorgvraag die langdurige zorg ontvangen, zoals kwetsbare ouderen, kwetsbare mensen met een chronische aandoening, en mensen met een verstandelijke beperking, krijgen vaak te maken met achteruitgang op lichamelijk, psychisch, sociaal en/of communicatief gebied. Dit kan hun functioneren en kwaliteit van leven negatief beïnvloeden. Zodra deze cliënten in de laatste levensfase terecht komen, ligt er een uitdagende taak voor zorgprofessionals om zorg te bieden die recht doet aan wat voor de cliënt en zijn of haar kwaliteit van leven belangrijk is.

Door proactieve zorgplanning kunnen zorgprofessionals tijdig helder krijgen welke wensen en doelen de cliënt heeft in de huidige en toekomstige medische behandeling. Op deze manier kan de zorg ook volgens de wensen van de cliënt worden geleverd in situaties wanneer men niet meer in staat is om dit zelf aan te geven of wanneer er geen tijd meer is voor bezinning. Er bestaan op dit moment diverse kwaliteitsinstrumenten die gaan over proactieve zorgplanning. Echter ontbreekt er een multidisciplinair kwaliteitsinstrument voor cliënten die langdurige zorg ontvangen. Dit kunnen cliënten zijn die thuis langdurige zorg ontvangen of cliënten die in een verpleeghuis of andere instelling wonen. Bij deze doelgroep is er behoefte aan een kwaliteitsinstrument waarin wordt ingegaan op het starten, organiseren en toepassen van proactieve zorgplanning. 

Stand van zaken

SKILZ is onder regie van procesbegeleider Patricia Jepma gestart met de ontwikkeling van een kwaliteitsinstrument voor proactieve zorgplanning in de langdurige zorg. Inmiddels is een werkgroep samengesteld die bestaat uit afgevaardigden vanuit Verenso, de Nederlandse Vereniging van Artsen voor Verstandelijk Gehandicapten (NVAVG), de Nederlandse Vereniging voor Gezondheidszorgpsychologie (NVGzP), het Nederlands Instituut van Psychologen (NIP), de Nederlandse Vereniging van Pedagogen en Onderwijskundigen (NVO), Verpleegkundigen & Verzorgenden Nederland (V&VN), de Nederlandse Vereniging van Geestelijk Verzorgers (VGVZ), de Beroepsvereniging van Professionals in Sociaal Werk (BPSW), Universiteit voor Humanistiek en Zorgbelang Nederland. Prof. dr. Daisy Janssen (Verenso) is de voorzitter van de werkgroep en dr. Judith Peters (NVAVG) de vicevoorzitter. Dit voorjaar zal het literatuuronderzoek van start gaan. Tegelijkertijd zal de werkgroep starten met het formuleren van aanbevelingen op uitgangsvragen die op basis van de expertise van de werkgroep beantwoord kunnen worden. Naar verwachting wordt het kwaliteitsinstrument medio 2023 gepubliceerd.

Tijdlijn

Voorbereiding Voorbereiding
Knelpuntenanalyse Knelpuntenanalyse
Literatuuronderzoek Literatuuronderzoek
Conceptversies Conceptversies
Veldconsultaties Veldconsultaties
Formeel commentaar Formeel commentaar
Autorisatie Autorisatie

Voorbereiding

De ontwikkeling van een kwaliteitsinstrument begint bij de voorbereiding. De procesbegeleider begint met een inventarisatie van al lopende (onderzoeks-) initiatieven. Vervolgens gaat de werkgroep verder met het afbakenen van de patiënt-/cliëntgroep, bepalen van de definities en begrippen en welke producten moeten worden opgeleverd

Knelpuntenanalyse

De volgende stap is het uitvoeren van een knelpuntanalyse door vertegenwoordigers van professionals die langdurige zorg verlenen, patiënten/cliënten en hun vertegenwoordigers en mantelzorgers. Op basis van deze analyse worden uitgangsvragen geformuleerd en ontstaat een beeld van de kennislacunes. 

Literatuuronderzoek

Ter voorbereiding op het schrijven van een eerste conceptversie van het kwaliteitsinstrument, wordt systematisch onderzoek gedaan van wetenschappelijke literatuur. Op basis van het literatuuronderzoek, wordt besloten of er aanvullend onderzoek moet worden gedaan. 

Conceptversies

De werkgroep schrijft een conceptversie van het kwaliteitsinstrument, gebaseerd op systematisch onderzoek van wetenschappelijke literatuur en de inbreng vanuit het veld (best practices en ervaringsdeskundigen).  

Veldconsultaties

Om een duidelijk beeld te krijgen van ontwikkelingen over de afgelopen jaren en knelpunten in de praktijk, worden gesprekken gevoerd met professionals die langdurige zorg verlenen, patiënten/cliënten en hun vertegenwoordigers en mantelzorgers 

Formeel commentaar

Na een serie veldconsultaties volgt een formele consultatieronde onder alle belanghebbenden en de leden van de raden. Hierop volgen zo nodig aanpassingen aan het kwaliteitsinstrument.  

Autorisatie

Ten slotte, wordt het kwaliteitsinstrument voorgelegd aan de NVAVG, Verenso en V&VN en andere direct betrokken organisaties voor autorisatie. In de tussentijd worden een implementatieplan en informatie- en scholingsmateriaal ontwikkeld. 

De instrumenten