Algemeen

De toekomst van de ouderenzorg

Rhona Hoven is per 1 februari 2022 bestuurslid van SKILZ en volgt Mathieu Prevoo op die tijdelijk voor haar waarnam. Beiden zijn lid van het bestuur van Verenso, de beroepsvereniging van Specialisten Ouderengeneeskunde.

“Met elkaar kunnen we veel crisisopnames voorkomen”

Rhona is 39 jaar oud, gepromoveerd en sinds 2016 specialist ouderengeneeskunde in Nijmegen en omgeving. Ze werkt voor de ZZG Zorggroep. De ZZG Zorggroep is een grote verpleeghuisorganisatie die ook zorg aan huis levert. Met haar collega’s draagt Rhona zorg voor de behandeling van de bewoners in het verpleeghuis. Daarnaast werkt ze voor een groot deel van haar tijd in de eerstelijnszorg en gaat ze langs bij thuiswonende kwetsbare ouderen en chronisch zieken thuis. Ze kijkt wat er aan de hand is (diagnostiek) en geeft behandeladviezen aan zowel de huisarts, wijkverpleging als aan de mantelzorgers. Daarnaast denkt ze mee, is vraagbaak en geeft adviezen tijdens multidisciplinaire overleggen binnen diverse huisartsenpraktijken. Met haar adviezen, inzet en de samenwerking met de andere zorgprofessionals lukt het om kwetsbare ouderen zo lang mogelijk thuis te laten wonen. “Met elkaar kunnen we veel crisisopnames voorkomen of de crisis begeleiden. Ook voorkomt het onnodige opnames in het ziekenhuis”.

De toekomst van de ouderenzorg

Sinds mei 2021 is Rhona bestuurslid bij Verenso, met de portefeuille Kwaliteit.  Hoe ziet Rhona de toekomst van de ouderenzorg? “De huidige ouderenzorg is best ingewikkeld. We kunnen nu nog voldoen aan de eisen in het kwaliteitskader. Maar als het aantal zorgbehoevende ouderen toeneemt en we verhoudingsgewijs minder zorgverleners hebben, ontstaat de vraag hoe we dat met elkaar gaan bolwerken. Aandacht vragen voor het vroegere verzorgingshuis is goed, maar we moeten dit wel opnieuw invullen. We moeten ons niet alleen richten op verzorging en verpleging maar ook en veel meer op welzijn. Door het ontbreken van welzijn ontstaan eerder somatische of psychische problemen. Ook de budgetten voor het verpleeghuis worden verhoudingsgewijs steeds lager. We maken het ons ook wel erg moeilijk door alle regels, kwaliteitseisen en afvinklijstjes”.

Kwaliteit van zorg

In de toelichting geeft Rhona aan dat de discussie moet gaan over de zoektocht naar wat kwaliteit van zorg is voor de individuele patiënt of cliënt. “Dat is niet voor iedereen hetzelfde en hangt af van de doelen die iemand heeft. Het is een zoektocht. Ook gesprekken over risico vermijdend en instellingsgedrag versus het gewone leven moeten gevoerd worden. Bijvoorbeeld doe je de voordeur op slot of niet. De focus ligt te veel op veiligheid en de controle erop. Investeer in de professionaliteit van zorgverleners. In Nederland klagen we veel over de langdurige zorg, maar kijk ook eens positief naar onszelf en wees trots op wat we doen en de kwaliteit die we leveren”.

Maar in hoeverre kunnen we alle kwaliteit volhouden in de toekomst? “Het is een grote uitdaging hoe dit vorm te geven. Je wilt niet inboeten aan kwaliteit”. In de huidige zorg is patiëntgerichte zorg een sleutelwoord, maar dat kan haaks staan op de kwaliteitsnormen. Hoe gaat Rhona daar mee om? “De specialist ouderengeneeskunde kan beargumenteerd afwijken van een kwaliteitsrichtlijn en dat is dagelijks werk en wordt bepaald door de doelen van cliënt. Dat staat centraal in het laatste stukje van het leven. De specialist ouderengeneeskunde in de eerstelijn kan de huisarts en wijkverpleegkundige leren om met een andere bril naar ouderen te kijken. Welke scenario’s zijn er en welk pad kan bewandeld worden”.

De rol van SKILZ

“Als bestuurslid van SKILZ is het van belang om met elkaar af te spreken wat de kaders zijn voor goede kwaliteit. Je moet ook oog hebben voor verzorgenden en begeleiders: je moet kunnen uitleggen waarom je bijvoorbeeld beargumenteerd afwijkt. Het binnen SKILZ bundelen van kennis, ervaringen delen en kijken of de afspraken in een kwaliteitsinstrument helder genoeg zijn, is een rol voor SKILZ. Ook het delen van kennis is een rol voor SKILZ, want kennis zit op diverse plekken en moet voor iedereen meer beschikbaar komen”. Bestuurlijk zijn er nu gesprekken over de inrichting van SKILZ. Rhona wil met frisse energie bijdragen aan de verandering. “Er is veel gebeurd vanuit de pioniersfase. Het is nu goed om verder te gaan”.